چندی پیش مقالهای را در خصوص معنی و مفهوم حرف i در کلمه آیفون در آیاپس نوشتیم و به سابقه تاریخی این نامگذاری پرداختیم. اما موضوع جالبتر نبرد میان اپل و برخی شرکتهای بزرگ مانند سیسکو بر سر نام تجاری اپل و چالشها در این مسیر است. اگر تصور میکنید نام آیفونی که امروز درباره آن به راحتی صحبت میکنیم زحمتی برای اپل نداشته است سخت در اشتباه هستید! تصاحب و جدال بر سر نام آیفون سابقهای بسیار طولانی دارد که علیرغم گذشت سالها هنوز هم شاهد برخی دعاوی حقوقی در این زمینه هستیم. اما داستان میان اپل و سیسکو چه بوده و چرا تا این اندازه رقابت میان آنها بر آنچه امروز شاهدش هستیم موثر بوده است. از شما دعوت میکنیم این مقاله متفاوت از آیاپس را مطالعه کنید.
امروز تصور دنیایی بدون آیفون تقریباً ناممکن است. این واژه نهتنها نام یک محصول، بلکه نماد عصری تازه در فناوری است؛ عصری که شیوه ارتباط، کار، تفریح و حتی فکر کردن ما را دگرگون کرد. اما پشت این نام مشهور، داستانی کمتر شنیدهشده وجود دارد؛ داستانی از رقابت، جاهطلبی، مذاکرات نفسگیر و البته جسارت شخصی مانند استیو جابز. این روایت، قصه روزی است که اپل و سیسکو بر پس از جدال بر سر نام آیفون توانستند به توافقی مهم و تاریخی برسند؛ اما برای فهمیدن چندوچون این اتفاق، باید کمی به عقب برگردیم؛ به زمانی که آیفون در حقیقت محصول اپل نبود.
سال ۱۹۹۸، زمانی که اینترنت هنوز در ابتدای راه بود و دستگاههای هوشمند بیشتر شبیه رویا بودند، شرکت InfoGear محصولی عجیب و جاهطلبانه معرفی کرد: یک تلفن رومیزی مجهز به صفحهنمایش لمسی، مرورگر وب، ایمیل و حتی چیزی شبیه به اپلیکیشنهای امروزی. نام این دستگاه iPhone بود.
در آن دوران، موجی از لوازم بر پایه اینترنتی در حال شکلگیری بود؛ دیوایسهایی که قرار بود بدون نیاز به رایانههای معمول کاربران را به اینترنت وصل کنند. InfoGear هم با همین نگاه، تلفن هوشمند خود را ساخت. این دستگاه در آن زمان ۴۹۹ دلار قیمت داشت و با وجود هزینه بالا، حدود ۱۰۰ هزار واحد از آن فروش رفت.
آیفونی که توسط شرکت اینفو گیر ساخته شده بود در زمان خود، محصولی پیشرو بود:
و مهمتر از همه، ایدهای را بنیان گذاشت که سالها بعد دنیا را متحول کرد. اما فناوری آن زمان هنوز آماده چنین محصولی نبود. اینترنت چندان پرسرعت نبود، سختافزارها محدود بودند، و کاربران هنوز به چنین دستگاهی نیاز فوری احساس نمیکردند. با این حال، نام iPhone در اختیار InfoGear باقی ماند. چند سال بعد، شرکت سیسکو InfoGear را خریداری کرد و همراه با آن، مالکیت قانونی نام iPhone نیز به این کمپانی منتقل شد. سیسکو پس از سال ۲۰۰۱ دیگر محصولی با این نام عرضه نکرد، اما علامت تجاری را همچنان در انحصار خود نگه داشت.
داستان جدال بر سر نام آیفون زمانی شکل گرفت که اپل به فکر ساخت گوشی هوشمند و متفاوتی گرفت. در همان سالها، اپل نیز بهشکل آرام و خزیده در حال بررسی به ورود به دنیای تلفنهای همراه بود. این شرکت در سال ۱۹۹۹ دامنه با عنوان iphone.org را خریداری کرد؛ اقدامی که موجی از شایعات را به راه انداخت. اما اپل هنوز در آغاز راهی سخت و پرچالش بود.
در همان سالها، محصولات دیگر اپل که با پیشوند i عرضه شده بودند تواسنتند یکی پس از دیگری موفق شوند:
در نهاست این پیشوند i به یکی از ارزشمندترین داراییهای برند اپل تبدیل شد. بنابراین اگر اپل میخواست تلفنی بسازد، تقریباً هیچ نامی جز «iPhone» مناسب به نظر نمیرسید. اما یک مشکل بزرگ وجود داشت: این نام متعلق به اپل نبود.
ژانویه ۲۰۰۷، روزی که اپل اولین آیفون را معرفی کرد، دنیا شگفتزده شد. اما همین موضوع جدال بر سر نام آیفون را جرقه زد. اپل بدون اجازه، محصولی با نام iPhone معرفی کرده بود؛ نام تجاری که متعلق به آنها نبود. سیسکو فردای همان روز از اپل شکایت کرد. از نظر قانونی، حق با سیسکو بود. اما استیو جابز کسی نبود که بهسادگی عقبنشینی کند. طبق روایت مدیران سیسکو، جابز شخصاً تماس گرفت و گفت که «این نام را میخواهد». نه پیشنهادی داد، نه پولی مطرح کرد؛ فقط گفت که میخواهد. وقتی سیسکو مخالفت کرد، تیم حقوقی اپل ادعا کرد که سیسکو «علامت تجاری را رها کرده» و به اندازه کافی از آن استفاده نکرده است.
مذاکرات سخت و پرتنشی آغاز شد. جابز حتی در روز ولنتاین، هنگام شام یکی از مدیران سیسکو، به خانه او زنگ زد و با پرسیدن سؤالهایی عجیب مثل «میتوانی در خانه ایمیل دریافت کنی؟» تلاش کرد او را تحت فشار روانی قرار دهد. این همان سبک مذاکرهای بود که جابز به آن شهرت داشت: ترکیبی از جذابیت، فشار و اعتمادبهنفس مطلق. در نهایت، سیسکو کوتاه آمد.
۲۱ فوریه ۲۰۰۷، اپل و سیسکو اعلام کردند که به توافق رسیدهاند. بر اساس این توافق:
و در نهایت قرار شد در زمینه امنیت و ارتباطات همکاریهایی انجام دهند (که البته هرگز عملی نشد). اپل به هدفش رسیده بود. نام iPhone از آنِ محصولی شد که قرار بود صنعت موبایل را از نو تعریف کند. جالب اینکه این تنها باری نبود که اپل از سیسکو نامی مورد نظر را قرض میگرفت. بعدها اپل نام iOS را هم از سیسکو گرفت؛ نامی که پیشتر برای سیستمعامل شبکهای سیسکو استفاده میشد.
امروز کمتر کسی InfoGear یا iPhone اولیه را به یاد دارد. اما حقیقت این است که این دستگاه عامل تحولی بود که اپل سالها بعد رقم زد. با اینکه جدال بر سر نام آیفون چالش مهمی برای اپل بود اما در نهایت موفق شد از طرف دیگر اگر InfoGear آن محصول را نمیساخت، شاید نام iPhone هرگز وجود نداشت، شاید اپل بهسراغ نام دیگری میرفت و اکنون شاهد محصولاتی با اسمی متفاوت بودیم. اما تاریخ مسیر خودش را پیدا کرد و حالا iPhone نهفقط یک نام، بلکه بخشی از فرهنگ جهانی است.
تا زمان معرفی آیفون 18 چیزی در حدود ۶ ماه باقی مانده است و حالا در جدیدترین اخبار شاهد بحثوگمانهزنی درباره رنگهای احتمالی این محصول جدید هستیم. با توجه به استقبال قابلتوجه کاربران از رنگهای خاص نارنجی و سفید آیفون 17 پرو و پرومکس حالا تیم کوک و همراهانش به این فکر افتادهاند تا از طیفهای جدیدی برای محصولات بعدی استفاده کنند. طبق گفتههای مارک گارمن تحلیلگر نشربه بلومبرگ اپل با توجه به محبوبیت آیفون 17 نارنجی بهخصوص در کشور چین تصمیم گرفته است تا این روند را با معرفی رنگهای متفاوت و جدید ادامه دهد.
با توجه به لو فتن سختافزار آیفون 18 تنها چیزی که تا به امروز قطعیتی درباره آن وجود نداشت طیف رنگی این گوشی هوشمند بود. اکنون و مطابق با گفتههای گارمن ظاهراً این موضوع هم تا حد زیادی روشن شده است. بر این اساس اپل میخواهد رنگ قرمز را به کلکسیون رنگهای آیفون اضافه کند. این تحلیلگر در مطلبی میگوید:
با توجه به موفقیت رنگ نارنجی چندان جای تعجب ندارد که اپل بخواهد این روند را حفظ کند.
او در ادامه به این موضوع اشاره میکند که با توجه به نزدیکی این دو طیف رنگی به نوعی احتمال میدهد اپل تغییری در میزان روشنایی یا تیرگی آن بدهد. به عبارت دیگر شاید اپل از رنگ قرمز تیره (جگری) به جای قرمز روشن استفاده کند ولی موضوع مهم این است که اپل در حال حاضر بهدنبال تست و بررسی استفاده از رنگ قرمز است. با تغییر رویکرد اپل و بازگشت به بدنههای یکپارچه آلومینیوم در مدلهای پرو و پرو مکس امکان استفاده از رنگهای مختلف تا حد زیادی راحتتر شده است.
کاربران قدیمیتر اپل به خاطر دارند که برخی مدلهای ایفون و آیپاد تاچ با رنگ قرمز روشن عرضه میشدند، با این تفاوت که آنها بهشکل محدود و در حمایت از مبتلایان به HIV و با عنوان Product(RED) بهفروش میرسیدند، اما مدتی است که اپل دیگر چنین فعالیتی را دنبال نمیکند. بد نیست بدانید این فرایند از سال 2006 آغاز شد و در نهایت چندی پیش و از سال 2025 عرضه محصولات فیزیکی با رنگ قرمز کنار گذاشته شد. در این کمپین بلند مدت بیش از ۸۰۰ میلیون دلار جمعآوری و به بیمارانی که در آفریقا از این مشکل رنج میبردند اختصاص یافت.
اپل قرار است در روز ۴ام ماه مارس طی رویدادی متفاوت بهسراغ معرفی چند محصول جدید برود. برخلاف گذشته این معرفی محصولات جدید در اپل پارک نبوده و بهطور همزمان قرار است در سه شهر بزرگ جهان یعنی نیویورک، لندن و شانگهای برگزار شود. طبق گزارشات منتشر شده قرار است اپل طی یک برنامه خاص از روز ۲ام مارس تا ۴ام هر روز محصولات جدیدی را بهرسانهها و کاربران معرفی کند. حالا و با توجه به اهمیت این رویداد کارشناسان و کاربران درباره موارد احتمالی در حال حدس و گمان هستند.
با توجه به اطلاعاتی که تا به امروز داریم می توان انتظار داشت حداقل ۴ محصول از دیوایسهایی که در ادامه به آنها اشاره خواهیم کرد، به زودی عرضه خواهند شد. اما محصولاتی که احتمال میرود معرفی شوند عبارتاند از:
البته اطلاعت دیگر هم حاکی از آن است که شاید اپل محصولاتی مانند نسل جدید مک بوک ایر با تراشه M5 یا HomePod جدید را در ضمن این رویداد معرفی کند. در عین حال برگزار نشدن این رویداد در اپل پارک و چرخش عجیب اپل از مدلی که هر ساله از این کمپانی آمریکایی دیدهایم عجیب و جالب توجه است. با این حال تا زمان عرضه برگزاری این مراسم باید صبر کنمی و ببینیم چه چیزی در انتظارمان است.
اپل قرار است حدود ۲ هفته دیگر در رویدادی متفاوت از محصولات جدیدش رونمایی کند. بر اساس دادههای منتشرشده ظاهراً یکی از این محصولات مک بوکهایی با تراشههای سری A است. تا پیش از این تمامی مک بوکهای اپل از تراشههای اختصاصی سری M استفاده میکردند. حالا بهنظر میرسد قدرت نهفته آیفون و چیپهای سری A قرار است به لپتاپهای اپل هم راه پیدا کند. با آنکه تا پیش از این ساخت چنین محصولی در حد یک شایعه بود اما اکنون و با درز اطلاعات بیشتر، مشخص شده است که دیر یا زود مک بوک تازه راهی بازار خواهد شد. اما سوال مهم این است که مک بوک ارزان قیمت اپل چه ویژگیهایی خواهد داشت؟
بر اساس اطلاعات رسیده به رسانههای معتبر مک بوک ارزان قیمت اپل قرار است با نمایشگری در ابعاد ۱۲.۹ اینچی عرضه شود و احتمالا از نظر کلی و ظاهری چیزی شبیه مک بوکهای سری Air باشد. از طرف دیگر انتظار میرود این دیوایس با رنگهای جذاب و شادتری نسبت به سایر محصولات به بازار عرضه شود. رنگهای زرد، سرخابی و آبی در کنار نقرهای احتمالاً طیف رنگی این لپتاپ را تشکیل میدهد.
در سوی دیگر ماجرا قرار است تراشه A18 Pro که تا پیش از این به عنوان قلب تپنده آیفون 16 پرو ایفا نقش میکرده در این دیوایس قرار گیرد. تراشه A18 Pro به عنوان دومین نسل از تراشههای 3 نانومتری اپل دارای ۶ هسته CPU و ۶ هسته GPU خواهد بود. در کنار این موارد وجود موتور پردازش عصبی 16 هستهای برگ دیگری است که نشان از توان محاسباتی برای هوش مصنوعی دارد.
در کنار این موارد رم این دستگاه هم احتمالاً ۱۶ گیگابایت خواهد بود. علاوه بر این بر اساس برخی اطلاعات این محصول دارای تنها یک پورت Type-C و امکان اتصال به یک مانتور را خواهد داشت. اما موضوعی که شاید کمی عجیب باشد و هنوز چیز چندانی درباره آن نمیدانیم نام مک بوک جدید است. در حال حاضر رسانهها این محصول را MacBook معرفی میکنند اما شاید اپل عبارت خاصی برای آن انتخاب کند.
در نهایت مک بوک ارزان قیمت اپل احتمالاً با بهایی در حدود ۶۰۰ تا ۸۰۰ دلار قیمتگذاری خواهد شد، البته معلوم نیست آیا این قیمت ثابت بوده یا بر اساس تغییرات فضای ذخیرهسازی و رم میتواند متغییر باشد. در مجموع باید منتظر بمانیم و ببینیم اپل چه برنامهای برای طرفدارانش در ۴ام ماه مارس در نظر گرفته است.
